استعمال مىشود ، مىگويند : « امددت الجيش بمدد و الانسان بطعام - من لشكر را به مدد يارى كردم و فلانى را به اطعام مدد دادم » و بيشتر موارد استعمال امداد در محبوب است ، به خلاف كلمه « مد » كه بيشتر در مكروه استعمال مىشود ، هم چنان كه هر دو كلمه در قرآن كريم آمده ، يك جا فرموده : « وَأَمْدَدْناهُمْ بِفاكِهَةٍ - ايشان را با ميوه مدد داديم » ، جاى ديگر مىفرمايد : « وَنَمُدُّ لَه مِنَ الْعَذابِ مَدًّا - براى او از عذاب دنباله اى كه خود مىدانيم درست مىكنيم » « 1 » . جمله * ( « وَاتَّقُوا الَّذِي أَمَدَّكُمْ . . . » ) * در معناى تعليق حكم به وصف است ، كه خود عليت آن وصف را مىرساند و معنايش اين است كه بپرهيزيد از خدايى كه شما را با نعمتهاى خود مدد مىدهد ، چرا بپرهيزيد ؟ براى همين كه شما را مدد مىدهد ، پس بر شما واجب است كه شكرش را به جاى آريد و نعمتهايش را در آنجا كه بايد مصرف كنيد ، مصرف نماييد ، نه اينكه به آن اتراف و استكبار بورزيد ، چون كفران نعمت ، غضب و عذاب خداى را به دنبال دارد ، هم چنان كه فرمود : « لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ » « 2 » . و آن گاه اجمالى از نعمتها را ذكر كرده ، در اول فرموده : * ( « أَمَدَّكُمْ بِما تَعْلَمُونَ ) * - شما را مدد داد به آنچه خودتان مىدانيد » ، آن گاه همان اجمال را تفصيل داده ، بار دوم فرمود : * ( « أَمَدَّكُمْ بِأَنْعامٍ وَبَنِينَ وَجَنَّاتٍ وَعُيُونٍ » ) * . در جمله اولى نكته ديگرى نيز هست و آن اينست كه خود شما مىدانيد كه اين نعمتها از امداد خداى تعالى و صنع اوست و احدى غير او در ايجاد آنها و امدادش به شما شركت نداشته ، پس تنها او است كه بر شما واجب است از نافرمانيش بپرهيزيد و شكرش را به جاى آورده ، او را بپرستيد ، نه بتها و اصنام ، پس در حقيقت كلامى است كه برهان خود را نيز متضمن است . * ( « إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ » ) * اين جمله امر به تقوا را تعليل مىكند و معنايش اين است كه من كه شما را به تقوا دعوت مىكنم تا شكر او را به جاى آورده باشيد ، بدين جهت است كه من بر شما مىترسم عذاب روزى بزرگ را ، كه اگر كفران كنيد و شكر به جا نياوريد ، بدان عذاب مبتلا شويد . و ظاهرا مراد از « روز عظيم » همان روز قيامت است ، هر چند كه بعضى ممكن دانسته‌اند كه

--> ( 1 ) مفردات راغب ، ماده « مد » . ( 2 ) اگر شكر گزاريد ، نعمت را بر شما زياده مىكنم و اگر كفران كنيد ، عذابى سخت دارم . سوره ابراهيم ، آيه 7 .